Paris ve İstanbul’un Alt ve Orta Sınıf Mahallelerinin Gençleri: Sosyokültürel İlişki Ağları ve Mekânlar

Creative Commons License

POYRAZ M.

Istanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.25, sa.55, ss.149-174, 2026 (TRDizin)

Özet

Bireyin kendini kurma sürecinin çok farklı etki alanlarının baskısı altında, değişik kaynaklardan beslenerek ilerlediği sosyoloji alanında yapılan çalışmalardan bilinmektedir. Aile bağlarının ve eğitim kurumlarının yanında enformel ilişki ağlarının da sosyalleşmede önemli bir kaynak sağladığı da araştırmalarla ortaya konmuştur. Bu çalışmada, bir yandan Paris’in yoksul ve varlıklı banliyölerinde ve öbür yandan da İstanbul’un varoşlarında ve orta kesimin oturduğu mahallelerde yaşayan çocukların ve gençlerin kültürel alanlarla kurdukları ilişkilerin sosyalleşme süreçleri üzerindeki etkileri incelenmektedir. Çalışmanın amacı, kentlerde yaşayan çocukların ve gençlerin sosyalleşme sürecinde kültürel mekânlarda bulunmasının önemini ortaya koyarak, kültürel imkânlara erişemeyenlerin oluşturduğu farklı sapma risklerine işaret etmektir. Yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlemlere dayanan bu çalışma nitel araştırma yöntemini esas almıştır. Ayrıcalıklı sınıfların çocuklarının kültürel alanlarla ve aktivitelerle olan yoğun ilişkileri, onlara eğitim alanındaki başarının yolunu açarak geleceklerini şekillendirirken, yoksul mahallelerdeki çocukların bu imkânlardan faydalanamayışı da aynı şekilde eğitim alanındaki başarısızlıklarının ve mesleki ve sosyal alanda en altta konumlanmalarının en önemli nedeni olabilmektedir. Kültürel mekânların varlığı ile boş zamanlar ve eğlence alışkanlıkları arasındaki ilişki hem Fransız banliyölerindeki yoksul gençlerin ötekileştirilme durumunu hem de İstanbul’un varoşlarındaki gençlerin toplumsal konumunu açıklamak için önemli bir etkendir. Bu çalışmanın önemi de her iki alan arasındaki bu ilişkiyi ortaya koymasından gelmektedir. Boş zamanlarla kültürel mekânlar arasındaki bağın önemi düşünüldüğünde, yerel politikaların oluşmasında kültürel mekânların yaygınlaştırılmasının hayatiyeti (özellikle yoksul sınıflar için) daha iyi anlaşılabilir.
Sociological studies demonstrate that an individual's self-construction process proceeds under the pressure of diverse influences and drawing on diverse sources. Research has also demonstrated that, in addition to family ties and educational institutions, informal networks provide a significant source of socialization as well. Also, this study examines the effects of the relationships established with cultural spaces on the socialization processes of children and young people living in the poor and wealthy suburbs of Paris on the one hand, and in the slums and middle-class neighborhoods of Istanbul. The study aims to highlight the importance of cultural engagement in the socialization process of children and youth living in urban areas and to highlight the diverse risks of deviance posed by those lacking access to cultural opportunities. This study, based on semi-structured interviews and observations, employs a qualitative research method. While the intense engagement of children from privileged classes with cultural spaces and activities paves the way for educational success and shapes their futures, the inability of children from impoverished neighbourhoods to benefit from these opportunities can also be a major factor in their educational underachievement and their subsequent position at the bottom of the professional and social ladder. The relationship between the existence of cultural spaces, leisure time, and entertainment habits is a key factor in explaining both the marginalization of poor youth in French suburbs and the social position of young people in Istanbul's slums. The significance of this study lies in revealing this relationship between these two areas. Considering the importance of the link between leisure time and cultural spaces, the vital role of expanding cultural spaces (especially for the disadvantaged classes) in shaping local policies can be better understood.