Akademik Veri Yönetim Sistemi
JOURNAL OF SELCUK COMMUNICATION, cilt.4, sa.4, ss.181-193, 2007 (TRDizin)
ÖZET II. Dünya Savaşı’nın hemen sonrasında ortaya çıkan Enformasyon Toplumu kavramı, Sanayi Toplumu’ndan Sanayi-Sonrası yeni bir topluma geçilmekte olduğunu vurgular. Enformasyon Toplumu olarak tanımlanan bu toplumun en temel özelliği, maddi ürünlerin üretimine dayalı bir sistemden enformasyonu merkez alan bir sisteme doğru toplumun dönüşmesidir. Enformasyon Toplumu olarak nitelenen toplumsal dönemi tanımlamaya yönelik girişimlerde değişik isimlendirmeler ve farklı yaklaşımlar kullanılmıştır. Daniel Bell ‘Sanayi-Sonrası Toplum,’ Yoneji Masuda ‘Enformasyon Toplumu,’ Zbigniew Brzezinski ‘Teknokratik Çağ’ (Bozkurt 1997: 21) olarak bu yeni toplumu isimlendirmişlerdir. Enformasyon Toplumu’nu açıklamaya dönük farklı kriterlerden yola çıkılarak yapılan bu sınıflandırmalar iki ana başlık altında toplanabilir. Enformasyon Toplumu’nu bilgi ve iletişim teknolojileri bağlamında değerlendiren yaklaşımlar ve enformasyon sektörünün başat ‘katma değer yaratıcısı’ konumuna geldiğini ileri süren yaklaşımlardır. Makalede, bilgi ve iletişim teknolojileri bağlamında Türkiye’nin dünyadaki konumu, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’ne (OECD) ve Avrupa Birliği’ne üye olup nüfus bakımından Türkiye’ye yakın olan ülkeler karşılaştırarak belirlenmiştir. Böylece Türkiye’nin üyesi olduğu OECD ve üyesi olmak istediği Avrupa Birliği ülkeleri içerisinde bilgi ve iletişim teknolojileri bağlamında nerede olduğunu belirleme imkânı elde edilmiştir. Bu karşılaştırmalar yapılırken OECD bünyesinde faaliyet gösteren Bilim, Teknoloji ve Sanayi Direktörlüğü’nün (DSTI-Directorate for Science Technology and Industry), T.C. Devlet İstatistik Enstitüsü ‘Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması’nın ve Dünya Bankası’nın verileri kullanılmıştır. Anahtar kelimeler: Enformasyon Toplumu, bilgi, enformasyon, bilgi ve iletişim teknolojileri, Türkiye
ABSTRACT The concept of the “Information Society” appeared just after the end of the Second World War. It states that Industrialized Society has transformed into a new society. The main indicator of this new “Information Society” is the transformation from production-based society toward information-based society. During the process of this transformation, a technological revolution centered on information and communication technologies began to reshape the material basis of society. There have been different attempts to define the “Information Society,” such as Daniel Bell’s “Post-Industrial Society,” Yoneji Masuda’s “Information Society,” and Zbigniew Brzezinski’s “Technocratic Era.” Two main groups define the “Information Society” by using two different approaches. One of these groups evaluates the “Information Society” in the context of information and communication technologies. The other evaluates it in terms of the creation of value-added services. In this article, the relevance and extent of the “Information Society” in Turkey is examined using the following resources: “Key Information and Communication Technology Indicators” (published by the OECD’s Directorate for Science Technology and Industry), data published by World Bank about “Information and Communication Technologies,” and the results of TURKSTAT’s “Household Information Technologies Use Survey.” In order to realize this aim, data about information and communication technologies published for OECD and EU member countries was compared to data for Turkey, on the basis of population. Keywords: Information Society, knowledge, information, knowledge and communication technologies, Turkey