İŞLETMELERDE YEŞİL STRATEJİLERİN REKABET AVANTAJI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ÖLÇEK GELİŞTİRME VE SEKTÖREL DÜZEYDE ANALİZ


Kasımoğlu M.

Journal of Management Theory and Practices Research (JMTPR), cilt.2, sa.6, ss.489-507, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, işletmelerde, yeşil stratejilerin rekabet avantajı üzerindeki etkisini incelemektedir. Yeşil strateji uygulamalarını ölçmek için Porter’ın Elmas Modeli’nden ilham alınarak geliştirilen “Yeşil Strateji Ölçeği”, rekabet avantajını ölçmek için ise “Rekabet Avantajı Ölçeği” geliştirilmiştir. Likert tipi anket ile Türk tekstil sektöründeki işletmelerden veri toplanmış ve toplanan veriler ile Keşfedici ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri yapılmıştır. Hipotezler regresyon ve moderasyon analizleri ile test edilmiştir. Bulgular, Yeşil Strateji Ölçeği’nin altı faktörden oluştuğunu ve yüksek güvenilirliğe sahip olduğunu göstermiştir. Ekonomik Teşvik ve Yasal Düzenlemeler faktörü rekabet avantajını olumlu etkilerken, Yeşil Lojistik ve Fiziki Mekan Altyapısı beklenenin aksine kısa vadeli maliyet baskısı yaratarak olumsuz etkilediği saptanmıştır. Diğer faktörlerin etkisi anlamlı bulunmamıştır. Hizmet Düzeyi (Yerel/Küresel) değişkeni, yeşil strateji ile rekabet avantajı arasındaki ilişkiyi anlamlı biçimde düzenlemektedir. Geliştirilen ölçekler hem akademik araştırmalar hem de sektörel uygulamalar için önemli ölçüm araçları sunmaktadır. Araştırma sonuçları da tekstil sektörünün sürdürülebilirlik yaklaşımını yansıtması bakımından politika yapıcılar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.