Renklerin Mekânsal Algı ve Duygusal Durum Üzerindeki Etkilerinin Nöromimari Yaklaşımla Değerlendirilmesi
14. Uluslararası 19 Mayıs Yenilikçi Bilimsel Yaklaşımlar Kongresi, Samsun, Türkiye, 19 - 20 Mayıs 2026, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Samsun
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- İstanbul Ticaret Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Mimari mekânların kullanıcı üzerindeki etkisi, yalnızca fiziksel ve işlevsel özelliklerle sınırlı kalmayıp, bireylerin algısal, bilişsel ve duygusal süreçleriyle doğrudan ilişki içerisindedir. Bu bağlamda renk, mekânsal deneyimin oluşumunda, algılanmasında ve anlamlandırılmasında belirleyici bir tasarım unsuru olarak öne çıkmaktadır.
Bu çalışma, mimari tasarımda renk kullanımının bilişsel ve duygusal süreçler üzerindeki etkilerini nöromimari perspektifiyle incelemektedir. Literatür taraması sonucunda, renklerin mekânsal algı (derinlik, ölçek, hacim) ve psikolojik durum (stres, odaklanma) üzerindeki belirleyici rolü kanıta dayalı verilerle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, sıcak tonların uyarıcı, soğuk tonların sakinleştirici; açık renklerin ise ferahlık hissi yarattığını göstermektedir. Sonuç olarak, özellikle sağlık ve eğitim yapılarında nörobilimsel veriler ışığında kurgulanan renk stratejilerinin, kullanıcı konforu ve performansını artırmada kritik bir tasarım aracı olduğu vurgulanmaktadır.
Sonuç olarak, renk kullanımının yalnızca estetik bir tercih olmadığı, aynı zamanda kullanıcıların bilişsel ve duygusal süreçlerini yönlendiren güçlü bir tasarım aracı olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, özellikle eğitim, sağlık ve çalışma mekânlarında renk seçimlerinin nöromimari veriler doğrultusunda ele alınması, kullanıcı konforunu, performansını ve genel mekânsal deneyimi iyileştiren daha nitelikli tasarım çözümlerinin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.