Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türkiyede ve Dünyada Endüstriyel Tasarım, NARTER ÇINAR, Editör, Yaz Yayınları, Afyonkarahisar, ss.1-34, 2025
Güncel endüstriyel tasarım eğitimi, tasarımcının zihinsel süreçlerinde oluşan biçimsel kurguları somut ve ölçülebilir çıktılara dönüştürmeyi hedefleyen çok katmanlı bir pedagojik yapı üzerine kuruludur. Tasarım öğrencisinin kavramsal düzeyde geliştirdiği form, kütle ve morfolojik ilişkileri fiziksel ya da dijital temsiller aracılığıyla dışsallaştırması, yalnızca estetik bir ifade biçimi değil; aynı zamanda bilişsel doğrulama, iletişimsel açıklık ve tasarım kararlarının nesnel parametrelerle sınanması açısından temel bir gerekliliktir. Üç boyutlu temsil teknikleri, soyut düşüncenin görünür kılınmasını sağlayarak öğrencinin tasarım süreci üzerinde düşünmesini, değerlendirmesini ve yeniden kurgulamasını mümkün kılar. Bu yönüyle modeller, tasarımcı için hem eleştirel bir düşünme aracı hem de paydaşlarla ortak bir tartışma zemini işlevi görür. Temsil araçlarının hızlı çeşitlendiği günümüzde, geleneksel eskiz ve temel maketleme yöntemlerinden parametrik modellemeye, artırılmış gerçeklik tabanlı görselleştirmelere, hızlı prototipleme tekniklerine ve yapay zekâ tabanlı form üretim sistemlerine kadar geniş bir araç yelpazesi tasarım eğitimine dâhil olmuştur. Bu çeşitlilik, öğrencinin biçimsel varyasyonları karşılaştırmasına ve çok değişkenli analizlerle daha kapsamlı tasarım değerlendirmeleri yapmasına imkân tanırken, aynı zamanda pedagojik olarak hangi aracın hangi aşamada kullanılacağına ilişkin yeni bir planlama gereksinimi doğurmaktadır. Erken dönemlerde mekânsal farkındalık, el–göz koordinasyonu, malzeme duyarlılığı ve sezgisel karar verme becerilerini destekleyen analog araçlar öne çıkarken; ileri dönemlerde dijital modelleme, üretim odaklı prototipleme, ergonomik analizler ve kullanıcı deneyimi odaklı yaklaşımlar belirleyici hâle gelmektedir. Bu çalışma, söz konusu üç boyutlu temsil yöntemlerini sistematik biçimde sınıflandırarak, endüstriyel tasarım lisans müfredatı içindeki stratejik konumlarını açıklamayı ve temsil araçlarının pedagojik işlevlerini bütüncül bir çerçevede tartışmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışma, tasarım eğitiminde teknoloji entegrasyonuna yönelik daha bilinçli ve sürdürülebilir bir yaklaşım geliştirilmesine katkı sunmaktadır. Endüstriyel tasarım eğitimi, tasarımcının zihinsel süreçlerinde oluşan biçimsel tasarımların somut ve ölçülebilir çıktılara dönüşmesini esas alan çok katmanlı bir pedagojik yaklaşıma sahiptir. Tasarımcı adayının zihninde beliren form, kütle ve morfolojik ilişkilerin dışsallaştırılması, yalnızca estetik bir zorunluluk değil; aynı zamanda bilişsel doğrulama ve iletişimsel açıklık açısından temel bir gereksinimdir. Bu durum, öğrencinin tasarıma ilişkin oran, ölçek ve strüktürel ilişkileri gerçek dünya parametreleriyle karşılaştırarak değerlendirmesine olanak tanır (Aydın & Maralcan Gülmen, 2020). Üç boyutlu temsil ve model yapımı, tasarımcının soyut kavramsal yapıları somutlaştırarak bilişsel süreçlerini görünür hâle getirdiği temel bir eğitim aracıdır. Schön’ün tasarım sürecini “reflection-in-action” olarak tanımlayan yaklaşımına benzer biçimde, tasarımcı ürettiği model üzerinden düşünerek tasarıma müdahale edebilir; böylece bilişsel döngü sürekli olarak kendini yeniden üretir (Visser, 2007). Fiziksel modeller, aynı zamanda tasarım ekipleri ve danışmanlar arasında ortak bir tartışma platformu yaratarak iletişimsel açıklık sağlar (Çalgüner, 2020). Son yıllarda temsil araçlarının çeşitliliği önemli ölçüde artmıştır. Geleneksel eskiz yöntemlerinin yanı sıra parametrik tasarım, artırılmış gerçeklik (AR) tabanlı görselleştirme, hızlı prototipleme teknikleri ve özellikle yapay zekâ destekli form üretim sistemleri tasarım sürecine dâhil olmuştur.
Contemporary industrial design education is built upon a multi-layered pedagogical structure that aims to transform the formal constructs formed in the designer's mental processes into tangible and measurable outputs. The externalization of the conceptual relationships of form, mass, and morphological relationships developed by the design student through physical or digital representations is not only an aesthetic form of expression but also a fundamental requirement for cognitive validation, communicative clarity, and the objective testing of design decisions. Three-dimensional representation techniques enable abstract thought to become visible, allowing students to reflect on, evaluate, and reconstruct the design process. In this respect, models serve as both a tool for critical thinking and a common ground for discussion with stakeholders for the designer. In today's world, where representation tools are rapidly diversifying, a wide range of tools, from traditional sketching and basic model-making methods to parametric modeling, augmented reality-based visualizations, rapid prototyping techniques, and artificial intelligence-based form production systems, have been incorporated into design education. This diversity allows students to compare formal variations and conduct more comprehensive design evaluations through multivariate analyses, while also creating a new planning need regarding which tool should be used at which stage pedagogically. In the early stages, analog tools that support spatial awareness, hand-eye coordination, material sensitivity, and intuitive decision-making skills come to the forefront; while in later stages, digital modeling, production-oriented prototyping, ergonomic analyses, and user experience-oriented approaches become decisive. This study aims to systematically classify these three-dimensional representation methods, explain their strategic positions within the industrial design undergraduate curriculum, and discuss the pedagogical functions of representation tools within a holistic framework. In this respect, the study contributes to the development of a more conscious and sustainable approach to technology integration in design education. Industrial design education has a multi-layered pedagogical approach that is based on the transformation of formal designs formed in the designer's mental processes into tangible and measurable outputs. The externalization of form, mass, and morphological relationships that emerge in the mind of the aspiring designer is not only an aesthetic necessity but also a fundamental requirement in terms of cognitive validation and communicative clarity. This allows students to evaluate the proportions, scales, and structural relationships of a design by comparing them with real-world parameters (Aydın & Maralcan Gülmen, 2020). Three-dimensional representation and model making are fundamental educational tools that make the designer's cognitive processes visible by concretizing abstract conceptual structures. Similar to Schön's approach, which defines the design process as "reflection-in-action," the designer can intervene in the design by thinking through the model they produce; thus, the cognitive cycle continuously reproduces itself (Visser, 2007). Physical models also provide communicative openness by creating a common discussion platform among design teams and consultants (Çalgüner, 2020). In recent years, the variety of representation tools has increased significantly. In addition to traditional sketching methods, parametric design, augmented reality (AR)-based visualization, rapid prototyping techniques, and especially artificial intelligence-supported form production systems have been incorporated into the design process.