Sosyal Medya, Otantik Benlik, Temsil ve Tüketim: Baudrillard’ın Hipergerçeklik Yaklaşımı Çerçevesinde Nitel Bir Çalışma


Creative Commons License

Tümbek Tekeoğlu A. N., Bozkurt A. D.

International Journal of Social and Humanities Sciences Research , cilt.13, ss.1-18, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, sosyal medya kullanıcılarının nesnelere, markalara ve yaşam tarzlarına, dijital dünyada 'otantik bir benlik' oluşturmayı kolaylaştıran hipergerçek işaretler olarak nasıl baktıklarını araştırıyor. Jean Baudrillard'ın hipergerçeklik ve işaret değeri kavramına dayanarak, bu çalışma, dijital öz sunumun sadece ifade edici bir kavram olmasının ötesine geçerek, onu dikkatlice sahnelenmiş ve stratejik olarak sembolik bir tüketim biçimi olarak görüyor. Bu nitel çalışmaya, açık uçlu soruları yanıtlayan toplam 477 katılımcı katılmıştır. Veriler tematik olarak toplanmış ve analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, sosyal medya öz sunumunun, markaların, yerlerin, estetik deneyimlerin ve yaşam tarzı seçimlerinin görünürlük, statü ve sembolik farklılaşma belirteçleri olarak işlev gördüğü, tüketime odaklı bir kimlik performansı olduğunu göstermektedir. Katılımcıların anlatılarına göre, satın alma kararları, marka sadakati ve deneyim tüketimi, işlevsel faydadan ziyade temsili değerden daha fazla etkilenmektedir. Hipergerçek bir dünyada, otantiklik bireysel bir nitelik değildir. Bu makalede simüle edilmiş özgünlük olarak adlandırılan şey, pazarlanabilir ve performatif bir yapıdır. Bu çalışma, özellikle Batı dışı bir bağlamda, dijital öz sunum ile tüketim davranışı arasındaki bağlantıyı ampirik olarak inceleyerek, Tüketici Kültürü Teorisi ve sembolik tüketim literatürüne dair anlayışı genişletmektedir. Sonuçlar, marka sembolizminin, estetik tutarlılığın ve algoritmik olarak aracılık edilen görünürlüğün, dijital tabanlı tüketim kültüründe çağdaş tüketici karar verme ve değer yaratımını nasıl etkilediğini gösterdiği için önemli pazarlama etkilerine sahiptir. Anahtar Kelimeler: Hipergerçeklik, Dijital Materyalizm, Sembolik Tüketim, Gösterge Değeri, Dijital Benlik Sunumu.