Türk işletmelerin tarih yazımında ortaklaşan temalar: Ulusal iş sistemi etkisi mi?


Arş. Gör. MERDAN UÇUM

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Eyüp Aygün Tayşir

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Türkiye'de özellikle 1990'lı yıllardan itibaren işletmelerin tarihlerini yazdığı/yazdırdığı görülmektedir. Yönetim ve örgüt çalışmalarında tarihin araştırmaya konu edilmesi de yine bu yıllara tekabül etmektedir. İşletme tarihi alanın ortaya çıkması ve yönetim örgüt çalışmalarında dikkate alınmaya başlanması Türkiye'de işletme tarihi alt disiplinini oluşturmuştur. Dolayısıyla, işletme tarihi alanında yapılan çalışmalar giderek önem kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmada da, bu bağlamda, kendi işletme tarihlerini yazan/yazdıran büyük işletmelerin tarihlerini nasıl anlattıkları merak edilmiş ve ilgili literatüre bakılarak cevap aranmıştır. Çalışmada, kendi işletmelerini yazan/yazdıran büyük işletmelerin tarih kitapları temin edilmiş ve içerik analizine tabii tutulmuştur. Bu bağlamda, ortaya çıkan ortak temalar analiz edilmiş ve neden bu temaları ön plana çıkardıkları yine ilgili literatüre atıfla açıklanmaya çalışılmıştır. Bulunan sonuçlar neticesinde, işletmelerin tarihlerini ülkedeki mevcut ulusal iş sistemi bağlamında yazdığı/yazdırdığı savunulabilir. Türkiye ve Japonya gibi geç sanayileşen ülkelerde devlete bağımlı bir iş sisteminin ortaya çıkışı, devlet eliyle bir "milli burjuvazinin" yaratılması, işletmelerin tarihlerinin yazımına da etki etmiş görünmektedir. Kitaplarda tespit edilen bu ortak temalar, alıntılarla verilmiş olup, işletmelerin neden böyle bir anlatımı tercih ettikleri ilgili literatüre atıfla yorumlanmaya çalışılmıştır.