20. Yüzyılın Başlarında Osmanlı Şehbenderlerinin Ticaret Raporları


Creative Commons License

Dr. Öğr. Üyesi TUĞRUL ARIK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Erol Özvar

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızda Osmanlı şehbenderlerinin kaleme aldığı ticaret raporlarından yola çıkılarak Osmanlı Devleti'nin diğer devletlerle olan ticari ilişkileri incelenmiştir. Ticaret raporlarının yanı sıra Osmanlı arşiv belgelerinden ve konuyla ilgili olan daha önceden yapılmış çalışmalardan yararlanılmıştır. Bu çalışmayla Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) öncesindeki yaklaşık 10 senelik bir dönem içerisinde Osmanlı Devleti'nin ticari ilişkilerinin nasıl bir seyir izlediğini görme imkanı doğmuştur. Edinilen bilgilere göre Osmanlı Devleti'nin Avrupa pazarında rekabet edebilme gücünün, teknolojik yönden geri kalmışlığın ve siyasi gelişmelerin etkisiyle gittikçe azaldığı görülmüştür. Bununla beraber doğu ülkeleriyle olan ticaretinde ise nakil yollarının nispeten iyiliği ve üretim kapasitesinin miktarıyla daha avantajlı bir konumda olduğu rahatlıkla söylenebilir. Çalışmamız sayısal açıdan zengin veriler de içermektedir. Bu verilerin çeşitli kaynaklardan yararlanarak daha da çoğaltılması ve düzenlenmesi ile konuyla ilgili güvenilir istatistiki çalışmalar yapma imkanı doğacaktır. Yapılabilecek uzun dönemli güvenilir analizler ile iktisat tarihi alanında önemli sonuçlar elde edilebilir.