Sol Yaka Grubu Filmlerinde Gerçeklik Arayışı: Durağan ve Hareketli Görüntünün Özgün Buluşma Biçimleri
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sinema Ve Televizyon (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Ayça Çiftçi
Tezin Onay Tarihi: 2020
Özet:
Bu tez çalışmasında, Sol Yaka Grubu (Groupe Rive Gauche) sinema hareketinin doğuşu, gelişimi, karakteristik özellikleri ve estetik değerleri incelenmiş, bu akıma dahil olan yönetmenlerin filmlerindeki gerçeklik arayışının izdüşümleri keşfedilmeye çalışılmıştır. Özellikle de fotografik imgenin, devinimli görüntülerle bir araya gelerek gerçeklik fenomeninde ortaya çıkardığı değişim ve dönüşüm analiz edilmiş, özgün kullanım biçimleri çözümlenmiştir. Dolayısıyla fotoğrafın bir film çağrışımı yaptığı, filmin ise bir fotografik imgeye benzediği her durum; iki alanın da birbirlerinden bitimsizce ödünç aldıkları formel kodlar ve örüntüler aracılığıyla gerçekleşmekte olduğunun çıkarımını yapmamızı sağlamıştır.
Genel olarak, Sol Yaka Sineması’nın özgün nitelikleri araştırıldıktan sonra, bu hareketin merkezinde yer alan üç yönetmenin filmografilerinden seçilen; La Jetée (Chris Marker, 1962), Gece ve Sis (Alain Resnais, 1956) ve Ulysse (Agnés Varda, 1982) filmlerindeki gerçeklik arayışının tematik ve formel izdüşümleri ortaya koyulmuş, spesifik olarak da yönetmenlerin hareketli görüntüler içerisinde fotografik imgeye verdikleri yaratıcı roller analize tabi tutulmuştur. Bu serimlemeler içerisinde; görme edimi, matematikselleşen bakışın simgesel bir formu olarak perspektif, fotografik imgenin gelişiminden hareketli fotoğraflara geçiş, kurmaca ve belgesel film içerisinde gerçekliğin temsili gibi doğrudan gerçeklikle bağıntılı kavramlar açımlanmıştır.
Sol Yaka Sineması içerisinde yönetmenlerin çeşitli modernist yöntemlerle sinemada gerçekliğin temsiline nasıl yaklaştıkları, bu bağlamda zamanı ve uzamı temsil etme biçimleri, hafızaya dair temaları ele alışları, hareketli görüntüler ile fotografik imgeleri harmanlama biçimleri, kurmaca ve belgesel arasındaki sınırları muğlaklaştırma stratejileri çözümlenmiştir. Özellikle de modernist sinema evreni içerisinde yer alan deneme film formu aracılığıyla çalışmaların zihinsel ve imgelem dünyasındaki diyalektik iç devinimlerinin etkileri incelenmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: gerçeklik, görme, perspektif, fotografik-imge, hareketli görüntü, kurmaca, belgesel gerçeklik, modern sinema, deneme (essayistic) film form