Yetişkinlerde çocukluk çağı travmaları, benliğin farklılaşması ve psikolojik sağlamlık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi


Arş. Gör. HALE ÇANAKÇI

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Azize Nilgün Canel

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Çalışmada yetişkinlerde çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşmasının psikolojik

sağlamlığı yordamadaki rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda kişilerde çocukluk

çağı travması, benlik farklılaşması ve psikolojik sağlamlık düzeyi cinsiyet, gelir durumu ve

psikolojik yardım alma demografik değişkenleri açısından incelenmiştir. Ayrıca, bu

değişkenlerin birbiri ile ilişkisi ikili şekilde incelenmiştir.

Yordayıcı ilişkisel araştırma modeline sahip olan araştırmanın örneklem grubunu

Türkiye’de yaşayan 18-70 yaş arası 455 kişi oluşturmuştur. Bu kişilerin 342’si kadın (%75,2)

143’ü (%24.8) ise erkektir. Çalışmada ölçme araçları olarak Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği

(CTQ-33), Benliğin Farklılaşması Envanteri Kısa Formu (BFE-KF) ve Connor-Davidson Kısa

Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CDSPSO-KF) kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analiz

kısmında SPSS 23 kullanılmıştır. Verilerin analizinde çocukluk çağı travmasi, benlik

farklılaşması Ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesinde

Bağımsız Gruplar t Testine ve Tek Yönlü Varyans Analizine başvurulmuştur. Bunun yanında,

çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşması, çocukluk çağı travması ve psikolojik sağlamlık,

psikolojik sağlamlık ve benlik farklılaşması ilişkisi Pearson Korelasyon Analizi ile

hesaplanmıştır. Son olarak çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşmasının psikolojik

sağlamlığı yordayıcı etkisi çoklu doğrusal regresyon analizi ile hesaplanmıştır.

Araştırmanın bulgularına göre erkeklerin benlik farklılaşma düzeyi kadınlardan anlamlı

derecede yüksektir. Benzer şekilde erkeklerin psikolojik sağlamlık düzeyi kadınlardan anlamlı

derecede yüksek olduğu görülmüştür. Kişilerin psikolojik sağlamlık düzeyinin ekonomik

duruma göre anlamlı şekilde farklılaştığı; yüksek gelir durumundaki bireylerin düşük ve orta

gelir durumuna göre psikolojik sağlamlık düzeyinin anlamlı derecede yüksek olduğu

belirlenmiştir. Ayrıca, çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşması arasında negatif yönlü

anlamlı bir ilişki; benlik farklılaşma ve psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü anlamlı bir

ilişki olduğu görülmüştür. Son olarak çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşması psikolojik

sağlamlığı pozitif yönde yordamaktadır.