Akademik Veri Yönetim Sistemi
EKREN N. (Yürütücü), KARAGÖZ H., FINDIKÇI ERDOĞAN M.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Güdümlü, 2025 - Devam Ediyor
| Küreselleşme süreçleri, ekonomik faaliyetlerin coğrafi dağılımını yeniden şekillendirirken, dünya ölçeğinde belirli şehirlerin “küresel ticaret merkezleri” olarak öne çıkmasına neden olmuştur. Küresel ticaret merkezi olarak nitelendirilen bu şehirler, sermaye, bilgi, mal ve hizmet akışlarını kontrol eden stratejik düğüm noktaları olarak işlev görmekte ve küresel ekonominin seyri ve yönetiminde kritik bir öneme sahip bulunmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu şehirler, uluslararası sermaye, mal ve hizmet akışları ile beşerî kaynak mobilitesinin “komuta ve kontrol merkezleri" haline gelmesiyle ulus devletlerin de önüne geçebilmektedir. Asya ile Avrupayı birleştiren ve tarih boyunca ekonomik ve ticari açıdan önemini koruyan İstanbul, 21. yüzyılın küresel ekonomisinde bu stratejik önemini sürdürmektedir. İstanbul, tarihsel ticaret yollarının kesişim noktasında bulunması, ekonomik büyüklüğü ve hinderland etkisi nedeniyle, küresel ticaret ağları içinde giderek daha belirgin bir konum kazanmaktadır. Ancak, bu pozisyonun sürdürülebilirliği ve daha da güçlendirilmesi, şehrin ekonomik yapısı, kurumsal kapasitesi, altyapısı başta olmak üzere rekabetçilik ve sosyal dinamikleri belirleyen faktörlerin gelişimine bağlı bulunmaktadır. Bu bağlamda, dinamik nüfusu ve sahip olduğu ekonominin büyüklüğü, İstanbul’un küresel bir ticaret merkezi olarak tanımlanmasına ve bu yönde gelişim vizyonun öne çıkmasına neden olmaktadır. Böyle bir vizyonun belirlenmesi, mevcut durumun analiz edilmesinin, güçlü ve zayıf yönlerin, fırsat ve tehditlerinin objektif olarak saptanmasını ve bu doğrultuda veri temelli, uzun vadeli stratejilerin değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu projede, İstanbul’un küresel ticaret merkezi olarak konumunu belirlemek ve potansiyellerini tespit etmek amacıyla, teorik yaklaşımları da dikkate alan bir analiz çerçevesi sunulmaktadır. Bu çerçevede, İstanbul’un küresel ticaret ağlarına entegrasyon düzeyi, ileri hizmet sektörü, dijital bağlantısallık, lojistik altyapı, beşerî sermaye ve kurumsal yapı gibi temel göstergeler üzerinden değerlendirilecektir. Rekabetçi avantajların ve yapısal zayıflıkların ortaya konulması için SWOT ve PERT analizi yöntemi kullanılacak, elde edilen bulgular Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi ile sayılaştırılarak öncelikli politika alanları belirlenecektir. Mukayeseli analizlerde Londra, Singapur, Dubai ve Hong Kong gibi önde gelen küresel ticaret merkezleriyle karşılaştırmalar yapılarak İstanbul’un mevcut durumu ve potansiyeli mukayeseli olarak ortaya konulacaktır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, karar vericilere yönelik uygulanabilir strateji ve politika önerileri geliştirilecektir. |