Hepvar M. (Yürütücü), Dursun S.
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2025 - 2027
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası” başlıklı 26. maddesinin ikinci fıkrasında kendine yer bulan rıza kurumunun, gerekçesinde belirtildiği şekliyle bir hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlendiği belirtilmektedir. Buna karşılık Türk ceza hukuku öğretisinde kimi suçlar bakımından rızanın, tipikliğin olumsuz unsurları çerçevesinde bir hukuka uygunluk sebebi olarak değil, tipikliğin varlığına engel olacak nitelikte olduğu kabul edilmektedir. Bu kavramın maddi ceza hukuku boyutuyla irdelenmesi, projenin ve dayandığı tez çalışmasının başlığını, temel konusunu ve sınırlarını teşkil etmektedir. Konuyla ilgili literatürde tipikliği engelleyen rıza kavramına değinilen ve bu kavramı kısmen inceleyen eserler bulunmakla birlikte rızanın bu türünü maddi ceza hukuku açısından ele alan monografik bir çalışmanın bulunmaması, işbu projenin önemine işaret eden verilerden birini teşkil etmektedir. Rızanın niteliği konusuyla ilgili olarak mehaz kanunumuz olarak kabul edilen Alman Ceza Kanunu üzerindeki Alman ceza hukuku doktrininin, rızanın iki türü olduğu yönünde gelişim gösterdiği, projenin dayandığı tez çalışmaları çerçevesinde tespit edilmiştir (Amelung, 1992, s. 26). Konuyla ilgili bahsi geçen bu iki türün karşılaştırılması ve sonuçlarına ilişkin yapılan bilimsel çalışmaların yoğunluğunun tespit edilmesi de işbu proje kapsamında gerçekleştirilecektir.