Yapay zekâ uygulamalarının gazetecilik pratiklerinin dönüşümüne etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MEDYA VE İLETİŞİM ÇALIŞMALARI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜLYA GÖKBEL

Danışman: Celalettin Aktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesi ve kullanım alanlarının artmasıyla birlikte gazetecilik de bu gelişimden etkilenmektedir. Gazetecilikte enformasyon üretimi, dağıtımı, sunumu ve tüketimi süreçlerinin her bir noktasına dokunan bu teknolojinin etki alanları gittikçe artmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekânın gazetecilikteki kullanımının artmasıyla birlikte, gazetecilik mesleğinin bu yeni teknolojik dönüşüme nasıl uyum sağlayacağı, etik standartları nasıl koruyacağı ve haberin doğruluğunu ve tarafsızlığını nasıl güvence altına alacağı konuları, tezin problematiğini oluşturmaktadır. Çalışmanın problematiği kapsamında, yapay zekânın gazetecilik alanında kullanımının gazetecilik pratikleri üzerindeki etkilerini belirlemek, bu teknolojik dönüşümün gazetecilik mesleğine olan potansiyel etki ve değişimlerini kapsamlı bir şekilde analiz ederek, gazetecilik etik ilkeleri ve mesleki standartlar açısından ortaya çıkabilecek zorlukları ve fırsatları ortaya koymak çalışmanın temel amacıdır. Bu amaç doğrultusunda literatür taramasıyla elde edilen kavramsal ve teorik sonuçlarla yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler sonucu nitel içerik analizi ile elde edilmiş bulgular bir araya getirilerek sonuç ve önerilere ulaşılmıştır. Derinlemesine görüşmeler 8 gazeteci, 7 teknoloji danışmanı ve 5 akademisyen katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda yapay zekâ uygulamalarının gazetecilik alanında kullanımıyla beraber getirdiği fırsatlar ve riskler ortaya konulmuş, risklerin ve etik kaygıların yönetilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç olarak ortaya çıkan yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik için kullanımının kaçınılmaz olduğu ve bu teknolojik entegrasyonun gazetecilik mesleğinde köklü bir değişim ve dönüşüme sebep olacağı gerçeği, teorik çalışmanın sunduğu perspektifle de uyum içindedir. Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Gazetecilik, Medya, İletişim Teknolojileri, Etik