Thesis Type: Doctorate
Institution Of The Thesis: Istanbul Commerce University, İşletme Fakültesi, İktisat Bölümü, Turkey
Approval Date: 2025
Thesis Language: Turkish
Student: MAYSA JAMUSLOVA
Supervisor: Muhittin Adıgüzel
Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
Abstract:
TÜRKİYE’NİN SERBEST TİCARET ANLAŞMALARININ
DIŞ TİCARET ETKİLERİNİN İNCELENMESİ
Serbest Ticaret Anlaşmaları, 1990’larden bugüne en çok tercih edilen ve halen Dünya’nın birçok ülkesi tarafından aktif olarak kullanılan ülkeler arası iktisadi bütünleşme anlaşmalarıdır. Serbest Ticaret Anlaşmaları, ülkelerin dış ticaretlerini, taraf oldukları anlaşma kapsamında şekillendirmektedir. Avrupa Birliği’nin ve ABD’nin Serbest Ticaret Anlaşmalarına yoğun ilgisi ve birçok ülke ile ikili anlaşmalar yapması, Türkiye’nin de Serbest Ticaret Anlaşmalarına olan ilgisini artırmıştır.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında Gümrük Birliğini kuran 1/95 sayılı Türkiye-Avrupa Topluluğu Ortaklık Konseyi Kararı uyarınca Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin ortak ticaret politikasına uyma zorunluluğu mevcuttur. Bundan dolayı Gümrük Birliği’nin dışındaki ülkeler için Avrupa Birliği tercihli ticaret sistemi uygulamaktadır. Türkiye, Avrupa Birliği’nin tercihli ticaret antlaşması gerçekleştirdiği ülkelerle Serbest Ticaret Anlaşması imzalamak durumundadır. Bu çalışma Türkiye'nin tarafı olduğu Serbest Ticaret Anlaşmalarının dış ticarete etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’nin Serbest Ticaret Anlaşmaları yapmış olduğu ülkelerle dış ticaretinde ticaret arttırıcı veya azaltıcı etkileri incelenmiştir. Çalışmada, Türkiye’nin ve Serbest Ticaret Anlaşması yaptığı ülkelerin Trademap Veri Tabanından elde edilmiş olan dış ticaret verileri kullanılmıştır. Veriler Anlaşmanın imzalandığı yıldan itibaren 2024 yılına kadar olan süreci kapsamaktadır.
Çalışma sonucunda Türkiye’nin serbest ticaret anlaşmaları bazı ülkelerle dış ticaretini olumlu etkilerken bazı ülkelerle ticaretini olumsuz etkilemiştir.
Anahtar Kelimeler: Serbest Ticaret Anlaşmaları, Dış Ticaret, Ekonomik Entegrasyonlar