Öğrenen örgüt anlayışının ve entelektüel sermayenin, örgütsel ustalık ve örgütlerin girişimcilik yönelimi üzerindeki etkisi: Hizmet ve üretim sektörü yönetici algılarının karşılaştırmalı analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET SAĞLAM
Danışman: İYİGÜN NECLA ÖYKÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada hizmet ve üretim sektörü için öğrenen örgüt anlayışı ve entelektüel sermaye alt boyutlarının, örgütsel ustalık ve girişimcilik yönelimi alt boyutları üzerindeki etkisinin ve öğrenen örgüt anlayışının örgütsel ustalık üzerindeki etkisinde entelektüel sermayenin aracı rolünün, girişimcilik yönelimi üzerindeki etkisinde örgütsel ustalığın ve entelektüel sermayenin aracı rolünün ve entelektüel sermayenin girişimcilik yönelimi üzerindeki etkisinde örgütsel ustalığın aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma hizmet ve üretim sektörü yöneticileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örnekleme yöntemi olarak kartopu örnekleme kullanılmış, veri toplama aracı olarak online anket formu oluşturulmuştur. Oluşturulan anket formu linki LinkedIn sosyal medya platformu üzerinden ulaşılabilen sektör yöneticilerine yönlendirilmiştir. Örneklemde 378 hizmet, 324 üretim sektörü katılımcısı yer almıştır. Veri analizinde SPSS 21, AMOS 20 ve PROCESS 3.1 programları kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, açıklayıcı faktör analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi ve güvenilirlik değeri için SPSS, doğrulayıcı faktör analizi ve geçerlilik testleri için AMOS, değişkenler arası etki derecelerinin ve aracı rollerin incelenmesi için PROCESS programlarından yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda, ölçek alt boyutları açısından birbirleri arasındaki etkileşimler değerlendirildiğinde her iki sektör için takım halinde öğrenmenin, araştırmacı ustalık ve yararlanıcı ustalık ile risk alma, yenilikçilik ve ileriye etkililik üzerinde; güçlendirilmiş çalışanların, insan sermayesi üzerinde en çok etkiye sahip öğrenen örgüt boyutları oldukları, yapısal sermayenin, araştırmacı ustalık ve yararlanıcı ustalık ile risk alma, yenilikçilik, saldırgan rekabetçilik ve özerklik üzerinde en çok etkiye sahip entelektüel sermaye boyutu olduğu, araştırmacı ve yararlanıcı ustalığın, risk alma ve özerklik üzerinde en çok etkiye sahip örgütsel ustalık boyutu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hizmet sektörü için destekleyici liderliğin, üretim sektörü için ise paylaşımcı sistemlerin, saldırgan rekabetçilik ve özerklik üzerinde; hizmet sektörü için sürekli öğrenmenin, üretim sektörü için ise takım halinde öğrenmenin, yapısal sermaye üzerinde; hizmet sektörü için güçlendirilmiş çalışanların, üretim sektörü için ise sistemler arası bağlantının, müşteri sermayesi üzerinde en çok etkiye sahip öğrenen örgüt boyutu oldukları belirlenmiştir. Hizmet sektörü için yapısal sermayenin, üretim sektörü için ise insan sermayesinin ileriye etkililik üzerinde en çok etkiye sahip entelektüel sermaye boyutu olduğu, hizmet sektörü için yararlanıcı ustalığın, üretim sektörü için ise araştırmacı ustalığın, yenilikçilik, ileriye etkililik ve saldırgan rekabetçilik üzerinde en çok etkiye sahip örgütsel ustalık boyutu oldukları tespit edilmiştir. Aracı roller incelendiğinde, her iki sektör için öğrenen örgüt anlayışının örgütsel ustalık düzeyi üzerindeki etkisinde entelektüel sermayenin kısmi aracı role sahip olduğu ve üretim sektöründe aracı etki değerinin daha fazla olduğu, öğrenen örgüt anlayışının girişimcilik yönelimi üzerindeki etkisinde örgütsel ustalığın ve entelektüel sermayenin kısmi aracı role sahip olduğu ve yine üretim sektöründe aracı etki değerinin daha fazla olduğu ve son olarak entelektüel sermayenin girişimcilik yönelimi üzerindeki etkisinde örgütsel ustalığın kısmi aracı role sahip olduğu ve hizmet sektöründe etki değerinin daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Toplam etkiler açısından değerlendirildiğinde ise tüm modellerde üretim sektörü için etki katsayılarının daha fazla olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Öğrenen Örgüt, Entelektüel Sermaye, Örgütsel Ustalık, Girişimcilik Yönelimi, Aracı Rol, Hizmet ve Üretim Sektörü