Türkiye'de 1909-2017 yılları arasında tüketim kültürünün oluşumunda magazin dergilerinin rolü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MEDYA VE İLETİŞİM ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN SÖĞÜT

Danışman: AKTAŞ CELALETTİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tüketim toplumsal ve bireysel olarak gerçekleşen bir ekonomik faaliyet olmasının yanında sosyo-kültürel anlamlarda içeren bir kavramdır. Tüketimin yaygınlaşması ve faaliyet alanının genişlemesi adına iletişim araçları bir köprü görevi görmektedir. Tüketim kültürünün etkin şekilde yaygınlaştığı kabul edilen post modern dönem öncesinde toplumların tüketim için hazırlandığı bir nüvelenme dönemi yaşanmıştır. Bu nüvelenme döneminin izleri dergi yayıncılığı bağlamında, II. Meşrutiyet'ten 1909 tarihinden sonra magazin dergilerinde görülmeye başlamıştır. Araştırmada medyanın tüketim ile ilişkisinden hareketle, Osmanlı İmparatorluğu son dönemi ve Türkiye'de magazin dergilerinin tüketim kültürünün nüvelenme ve gelişim süreçlerindeki rolü araştırılmıştır. Bu kapsamda örneklem olarak beş dergi nicel ve nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada Türkiye'de yayımlanan Şehbal ve Yedigün dergilerinin yayımlandıkları dönemlerde, tüketim öğelerini daha çok kültür ekseninde kullandıkları tespit edilmiştir. Ses dergisinin yayımlandığı tarihler arasında içeriklerinin hem yapısal olarak geliştiği hem de topluma rol model ekseninde bir önerme oluşturacak biçimde şekillendiği görülmüştür. 1990'dan 2017 yılına kadar değişen politik ve ekonomik ilerleyişle birlikte tüketim öğelerinin kültürel düzlemde anlam taşıyıcıları olmanın yanında yaşamın her alanında birey merkezli somut ürünler sunan içerikler şekline dönüştüğü anlaşılmıştır. Bu kapsamda araştırma da magazin dergilerinin tüketim üzerinde bir rolünün var olduğu hem nicel hem nitel verilerle tespit edilmiştir.