Çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının ilişki dinamiklerine etkisi: Dijital benlik
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MEDYA VE İLETİŞİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİDEM KARASU TAŞÇI
Danışman: Sena Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde dijital çağın etkisiyle, ilişki kurma biçimleri önemli bir dönüşüm geçirmiş, geleneksel ilişki dinamikleri yerini dijital platformlar aracılığıyla başlayan ve gerçek hayatta devam eden hibrit ilişkilere bırakmıştır. Bu süreçte, çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının yaygınlaşması, bireylerin dijital benlik sunumları üzerinden kendilerini idealize ederek ilişkilerini başlatıp sürdürebildikleri yeni bir ilişki modelinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışmada çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının bireylerin benlik sunumlarına ve ilişki dinamikleri üzerine etkisi incelenmiş; çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, sanal ilişkilerin gerçek hayattaki ilişkilere etkisi bağlamında belirgin farklar bulunduğu ortaya konulmuştur. Araştırmada, çevrim içi arkadaşlık uygulamalarından Bumble'ı aktif olarak kullanan ya da hayatının bir döneminde kullanmış olan 12 katılımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş olup bu verilerin analiz edilmesi sonucunda araştırmanın bulgularına ulaşılmıştır. İnsan ilişkilerindeki değişen dinamiklerin anlaşılarak, dijital çağda sağlıklı ilişkilerin teşvik edilmesi için önemli bir kaynak olabilecek bu çalışmada; benlik sunumu kuramsal çerçevesinden Goffman'ın dramaturjik yaklaşımı, Cooley'in ayna benliği ve Mead'in genelleştirilmiş öteki teorileri ele alınmıştır. Çevrim içi platformların, insanların kendilerini idealize etme fırsatını sağladığı bir platform olarak; bireylerin kendilerini en iyi şekilde temsil etme eğiliminde oldukları, geleneksel flört dinamiklerinin yerini daha spontane ve bağlayıcı olmayan ilişkilerle değiştirdiği görülmüştür. Özellikle, çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının, geniş bir partner havuzu sunarken, ilişkilerin yüzeyselleşmesine ve geçici olmasına neden olabildiği; potansiyel partnerlerle hızlı ve kolay bir şekilde tanışma fırsatı sunarken ayrılma gibi süreçleri de değiştirmekte ve hızlandırmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çıkarımların ışığında, dijital iletişim ve ilişki kurma süreçlerinin karmaşıklığını anlamak ve bu alandaki pratik ve sosyal etkileri değerlendirmek için gelecekte daha fazla araştırma ve uygulama ile belirli alt konuların daha derinlemesine incelenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Çevrim İçi Arkadaşlık Uygulamaları, İlişki Dinamikleri, Benlik Sunumu, Kimlik İnşası, Dijital Benlik